Detransitie: het conflict met de werkelijkheid gaat door

Detransitie als een combinatie van radicale aanvaarding en evolutie

Een misdaad tegen de menselijkheid

Als leven in transitie (d.w.z. het ontkennen van je biologische geslacht als sociale interventie) betekent dat je in conflict leeft met de werkelijkheid, dan is detransitie het proces waarin je opnieuw verbinding maakt met die werkelijkheid.

Maar een lichaam dat is veranderd om niet langer met de werkelijkheid overeen te komen, zal nooit meer in zijn oorspronkelijke vorm worden hersteld. Het conflict kan nooit volledig worden opgelost.

Transitieprocedures brengen lichamen blijvend in conflict met de materiële werkelijkheid, op een manier die zichtbaar (en soms hoorbaar) is voor andere mensen en die de kwaliteit van leven op de lange termijn beperkt: ze verminderen het aantal mensen dat bereid is met ons te daten; beïnvloeden het vermogen om gezonde relaties aan te gaan; verstoren seksuele functies en intimiteit; veroorzaken onvruchtbaarheid; en tasten onze lichamelijke integriteit aan door littekens, verminking en het verlies van normale lichaamsfuncties. In sommige gevallen leidt dit bovendien tot aanhoudend medisch veroorzaakt lijden.

Het is niets minder dan een misdaad tegen de menselijkheid dat kwetsbare mensen die het gevoel hebben dat hun leven niet de moeite waard is om geleefd te worden, behandelingen krijgen die hun toekomstige mogelijkheden ernstig beperken — zeker wanneer ze nog te jong zijn om te beseffen hoe belangrijk die mogelijkheden later, als volwassene, voor hen zullen zijn.

Mijn last als een vrouw wiens lichaam is ont-vrouwelijkt, is te weten dat mijn lichaam nooit meer volledig in harmonie zal zijn met de werkelijkheid, en mijn taak is om alle gevolgen die daarmee gepaard gaan radicaal te aanvaarden.

Ont-vrouwelijkte vrouw en ont-mannelijkte man

Het is geen gemakkelijke taak. Het is een intens en emotioneel uitputtend proces om te beseffen dat je verlangt naar een hereniging met de werkelijkheid die je nooit volledig zult kunnen bereiken. Zoals velen al vaker hebben opgemerkt, bestaat er voor sommige mensen eigenlijk geen echte “detransitie”, en soms verhindert dit hen om serieuze pogingen te doen om zich opnieuw met de werkelijkheid te verzoenen.

Het is niet zo schokkend dat bijvoorbeeld een man zonder penis het gevoel kan hebben dat hij geen man meer kan zijn. Hij wordt geconfronteerd met de cognitieve dissonantie van de wetenschap dat mannen natuurlijk penissen hebben, terwijl hij tegelijkertijd de realiteit onder ogen moet zien dat hij zelf niet langer een volledig intacte man is; en medisch begeleide “detransitioners” worden vaak nog steeds per ongeluk aangesproken met de voornaamwoorden van het andere geslacht.

Dit zijn precies dezelfde “pijnlijke kleine herinneringen” aan de werkelijkheid van ons lichaam die mensen tijdens transitie ervaren, en detransitie geeft je niet op magische wijze de mentale veerkracht die je daarvoor nooit had.

Het proces van transitie is destabiliserend, maar na verloop van tijd wordt het wel voorspelbaarder. Detransitie is een soortgelijk proces, maar het is frustrerend om in feite weer helemaal opnieuw te beginnen — nu als een ont-vrouwelijkte vrouw of een ont-mannelijkte man — in een toestand van onzekerheid, zonder te weten hoe goed je over een paar jaar geïntegreerd zult zijn.

Aarden in de werkelijkheid

Een ander aspect, denk ik, is dat transitie wordt voorgesteld als een positief proces van creatie, terwijl detransitie wordt voorgesteld als een negatief proces van herstel.

Een transitie wordt gezien als het proces waarbij medische technologie wordt gebruikt om iemands lichaamsvorm zo dicht mogelijk te laten overeenkomen met het andere geslacht. Je kunt er niet in slagen je geslacht te veranderen, maar misschien kun je een resultaat bereiken dat goed genoeg is voor de patiënt. Transitie wordt daarom gezien als een creatief proces (met beperkingen).

Leken lijken te verwachten dat detransitie op dezelfde manier werkt, maar dan omgekeerd. Borstreconstructie zal een vrouw haar ongeschonden borstkas echter niet teruggeven, ook al kan het een vergelijkbare vorm opleveren. De resultaten van een penisreconstructie (“phalloplastiek”) zijn nog veel onvolmaakter. De functionaliteit van verwijderde lichaamsdelen zal nooit terugkeren. Detransitie is daarom een herstelproces (met beperkingen).

Het lijkt erop dat iemand met een veranderd lichaam die detransitie overweegt, moet kiezen tussen de creatieve keuzes die hij of zij heeft gemaakt bij het opbouwen van een leven als een “beperkte” versie van het andere geslacht, óf moet erkennen dat die zoektocht hem of haar heeft veranderd in een “gebroken” versie van het geslacht dat hij of zij altijd is geweest, en vervolgens proberen iets te herstellen wat eigenlijk niet meer volledig kan worden gerepareerd.

Wanneer ik probeer uit te leggen waarom een (re)transitie aantrekkelijk kan lijken, wil ik daarmee niet zeggen dat dit werkelijk een alternatief eindpunt is. Integendeel, ik denk dat het een manier is om het onvermijdelijke uit te stellen. Als je eenmaal het verlangen hebt gevoeld om je opnieuw met de werkelijkheid te verenigen, zal dat verlangen uiteindelijk terugkomen. Hoe langer je het uitstelt, hoe meer medische bijwerkingen je zult oplopen en hoe moeilijker het sociaal zal worden.

In mijn ervaring wegen al deze redenen om vast te houden aan een transitie niet op tegen de stabiliteit die de werkelijkheid biedt. Er zit iets heel aardends in het accepteren van de manier waarop je bent gemaakt. Vrouw zijn is niet afhankelijk van het feit of andere mensen mij als vrouw erkennen. Als ik zie hoe mensen die in transitie zijn ingewikkelde argumenten aanvoeren over waarom zij voldoen aan de criteria van het geslacht waarvoor ze erkend willen worden, ben ik zo dankbaar dat ik die onnodige stress niet meer heb.

Maar door de genade van God sta ik daar.

Detransitie

Het idee dat transitie een proces van creatie is, klopt niet. Transitie is een proces van vernietiging. De mastectomie die ik heb ondergaan, heeft geen mannelijke borstkas gecreëerd; ze heeft mijn vrouwelijke borstkas vernietigd.
De hysterectomie die ik heb ondergaan, heeft geen mannelijk voortplantingssysteem gecreëerd; ze heeft mijn vrouwelijke voortplantingssysteem vernietigd. Testosteron heeft mij geen mannelijk lichaam gegeven; het heeft mijn vrouwelijke lichaam veranderd.

Op dezelfde manier kan de voorstelling van detransitie als een herstelproces onbehulpzaam zijn. Misschien helpt het ons meer om het te zien als een proces van creatie — alleen niet op de onrealistische manier waarop transitie soms als een proces van “creatie” wordt voorgesteld.

Toen ik voor het eerst detransitioneerde, was de versie van mezelf die ik als vrouw kende en in mijn gedachten vasthield de 21-jarige versie van mezelf die nooit testosteron had gebruikt en nooit operaties had ondergaan. Maar ik was 32 toen ik detransitioneerde, ik had kort haar en ik woog 90 pond meer dan toen ik 21 was. Ik kon mijn haar natuurlijk laten groeien en afvallen, maar ik zou nooit meer lijken op een broodmagere 21-jarige vrouw.

Transitie verandert het normale verloop van de menselijke ontwikkeling, ongeacht de leeftijd waarop iemand ermee begint. Proberen jezelf te “herstellen” naar hoe je er misschien uit zou hebben gezien, is onmogelijk, omdat we dat eenvoudigweg niet weten.

Een paar jaar geleden zag ik een inzamelingsactie voor een vrouw van begin twintig die was gedetransitioneerd. Er stond een hele lijst operaties gepland om “haar lichaam terug te krijgen”, waaronder niet alleen borstreconstructie, maar ook stemvervrouwelijking, een neuscorrectie, kaakcontouring… de lijst ging maar door. Het leek alsof de implicatie was dat vrouwen die detransitioneren hun leven pas hebben hersteld wanneer ze een bepaalde mate van vrouwelijkheid hebben bereikt — een mate die ze misschien zelfs zonder onnatuurlijke ingrepen nooit zouden hebben bereikt. Het maakte me verdrietig voor haar.

Op het moment dat iemand besluit te detransitioneren, is er vaak een dringend gevoel om alles “ongedaan te maken”, waardoor ingrijpende maatregelen – zoals nog meer operaties – noodzakelijk lijken.

Wat we vooral uit detransitie zouden moeten leren, is dat we de fouten die met transitie gepaard gingen niet opnieuw moeten maken. We moeten niet overhaast permanente veranderingen aan ons lichaam laten uitvoeren. We moeten ‘passing’ niet tot ons belangrijkste doel maken. We moeten leren kritisch na te denken, zodat we onze eigen overtuigingen ter discussie kunnen stellen. We moeten leren herkennen wanneer relaties ongezonde of misbruikende dynamieken bevatten. We moeten voldoende zelfinzicht ontwikkelen om aan onze zwakke punten te kunnen werken. We moeten ons leven weer stabiliteit geven op het gebied van gezondheid, financiën en sociale contacten. En voor zover dat mogelijk is, moeten we een betekenisvol leven opbouwen dat niet volledig wordt bepaald door deze ene verschrikkelijke ervaring.

Radicale zelfaanvaarding

Iemand die voortdurend tussen identiteiten heen en weer blijft springen, heeft iets onopgelosts in zijn of haar leven waar hij of zij niet aan heeft gewerkt, en blijft zichzelf voorhouden dat het iemand anders worden het probleem zal oplossen. In al hun identiteiten blijven ze impulsief, instabiel, gemakkelijk manipuleerbaar, dogmatisch en uiteindelijk onvervuld.

De 22-jarige versie van mezelf was ervan overtuigd geraakt dat ze een man was. Ik wil nooit meer die persoon worden. Als ik zou proberen mijn leven terug te brengen naar hoe het was toen ik 22 was, zou ik uiteindelijk opnieuw dezelfde fouten maken.

De persoon die ik nu moet worden, is iemand die anders is dan wie ik ooit ben geweest. Het is een evolutie. Dat is het creatieve proces van detransitie. Het is meer dan simpelweg de waarheid erkennen en het juiste doen. Het is echte groei. Het betekent consequent zijn. Het betekent stabiele, liefdevolle relaties hebben. Het betekent rustig van mening kunnen verschillen. Het betekent onruststokers negeren in plaats van de confrontatie aan te gaan. Het betekent om ergens bij te horen. Het betekent mensen hebben om te beschermen. Het betekent de toestand van ons lichaam radicaal aanvaarden. Het betekent weten dat onze ervaringen ons niet hebben gebroken.

Het conflict met de werkelijkheid blijft bestaan, maar het hoeft niet het bepalende kenmerk van ons leven te zijn.

Evolutie is geen proces dat van de ene op de andere dag plaatsvindt.

We hebben onze donkere nacht van de ziel. En daarna hebben we werk te doen.

Origineel: Some Nuance, Please – Detransition: the conflict with reality continues